10 suy nghĩ về việc chọn chủ đề cho sách
10 suy nghĩ về việc chọn chủ đề cho sách - từ góc độ content strategy
Bạn có thể tìm được rất nhiều câu trả lời cho việc "chọn chủ đề nào để viết". Vậy nên khi soạn tới bài này cho lớp Viết Sách Ngay, tôi cũng tìm nhiều, rồi bỏ qua hết, để suy nghĩ như sau: “Nếu áp dụng cách nghĩ về content strategy để viết sách non-fiction, thì nên bắt đầu từ đâu?”
1# Start with WHY – Viết sách để làm gì?
Sách không phải chỉ để có thêm một sản phẩm. Sách nên gắn với mục tiêu chiến lược trong sự nghiệp bạn:
Xây thương hiệu cá nhân?
Thu hút khách hàng tiềm năng?
Dẫn dắt cộng đồng chuyên môn?
Đọc xong cuốn sách người ta có muốn "mua" bạn không?
#2 - Xác định chân dung người đọc – càng cụ thể càng sâu sắc
Ai là người bạn muốn sách mình thay đổi?
Họ đang vướng ở đâu?
Họ cần điều gì để “bật lên” một nấc?
Sau khi trở thành độc giả của bạn, họ sẽ làm gì tiếp theo?
#3 Sách này có nằm trong trụ cột nội dung bạn sẽ đào sâu nhiều năm tới không?
Hãy xem sách như nội dung đỉnh tháp thuộc một trụ cột bền vững:
Ví dụ tôi là Content/Writer/Counselor
- Tâm lý ứng dụng: trong viết, làm quảng cáo, sống.
- Nội dung lành mạnh: khi mang tinh thần "tôn trọng tích cực không điều kiện" để làm nội dung thì nội dung đó như thế nào?
- Tôi - với vai trò là một sản phẩm tự giáo dục - sẽ mang đến cho cuộc đời cái gì?
- Cuốn sách đầu tiên nên chọn 1 mảnh đất để đào thật sâu, thật chắc.
#4 Phân tích thị trường và tìm khoảng trống
Ai đã viết? Ai đang nổi? Ai đang nói gì nhưng thiếu góc nhìn nào? Ý tưởng mạnh không luôn mới – mà là góc nhìn chưa ai nói đủ: “Cái này ai cũng nói, nhưng chưa ai nói như cách tôi đang nhìn thấy.”
#5 Thiết kế hành trình biến đổi cho người đọc – Reader’s Journey
Viết sách non-fiction không phải để “cung cấp thông tin”. Bạn đang dẫn dắt người đọc từ điểm A → điểm B, từ nghi ngờ → tin tưởng, từ hỗn loạn → rõ ràng, từ vấn đề --> giải pháp, từ tìm kiếm --> hàng động.
Ví dụ:
Từ: “Tự ti với câu chữ” → Đến: “Dám viết lại đời mình”
Từ: “Không hiểu mình viết cho ai” → Đến: “Có hệ thống content cá nhân rõ ràng”
#6 Sách như một nền tảng phát triển hệ sinh thái
Từ một cuốn sách, bạn có thể: Làm blog, podcast, khóa học. Xây cộng đồng. Trích sách thành email series
Checklist đánh giá chủ đề sách
- Chủ đề này giải quyết insight nào của người đọc?
- Giúp tôi định vị điều gì trong mắt công chúng?
- Có content nền nào có thể mở rộng thành sách không?
- Người đọc sẽ muốn làm gì sau khi đọc?
- Có thể tạo ra khóa học / cộng đồng / dịch vụ tiếp theo không?
Ở tầng sâu hơn, viết sách không còn là chuyện chiến lược – mà là tuyên ngôn tri thức.
#7 Sách như một “tuyên ngôn tư tưởng” – Strategic Narrative
Bạn không viết sách chỉ để chia sẻ, mà để:
- Định hình lại cách nhìn của thế giới về một chủ đề nào đó.
📌 Atomic Habits không dạy thói quen – nó thay đổi cách người ta hiểu hành vi.
📌 Start with WHY không dạy làm brand – nó tạo ra hệ tư duy hoàn toàn mới.
#8 Chủ đề sách nên là một “hệ” – không chỉ là kỹ năng
Thay vì “hướng dẫn làm content”, thì nó trở thành: “Tôi nhìn thế giới content như thế nào – và tôi muốn người khác cũng nhìn thấy điều đó?”
Một chủ đề mạnh không chỉ để người đọc “áp dụng”, mà để họ gia nhập một hệ tư duy.
#9 Sách là content evergreen cấp độ 10 – thứ còn sống sau 10 năm nữa.
Một bài post viral hôm nay có thể quên vài ngày nữa (trừ khi người đó trở thành hoa hậu và post đó sẽ được đào lại). Một cuốn sách đúng sẽ được trích dẫn – lan truyền – nhắc lại – nhiều năm sau.
Checklist “Michelin Thinking” cho một chủ đề xứng đáng viết sách:
- Có tầm nhìn định hình lại một vấn đề?
- Mang hệ tư duy/hệ giá trị riêng biệt?
- Có thể mở rộng thành hệ sinh thái tri thức?
- Có tính lâu dài – không bị lỗi thời?
- Có khái niệm signature riêng?
- Có thể trở thành "trụ gang thép" trong sự nghiệp bạn 5–10 năm?
#10 Bất kể mọi tư duy, đôi lúc ta viết vì ta thích. Bởi vì:
Viết sách là viết lại chính mình – không phải bằng lời hoa mỹ, mà bằng hệ thống tư duy ta đang dùng để nhìn thế giới.
Là nhìn lại cuộc đời như một câu chuyện đáng kể – rồi kể nó bằng chữ viết, bằng hệ tư duy, và bằng cam kết: “Tôi đã nghĩ kỹ, và tôi muốn thế giới nhìn thấy điều này.”