Viết theo cảm hứng hay viết theo chiến lược?
Làm việc bằng cảm hứng – một cách có chiến lược
Sáng nay, tôi thức dậy với một cái đầu trống rỗng.
Không có ý tưởng gì sẵn.
Tôi đi pha cà phê, viết nhật ký, và bắt đầu nghĩ… linh tinh.
Tôi nghĩ đến việc: "Hôm nay mình không có hứng viết gì cả."
Nhưng thay vì ngưng ở đó thì tôi ghi nhận: Không có hứng chính là một loại hứng.
Trong các lớp viết và content, tôi luôn khẳng định rẳng ta không cần cảm hứng để làm việc. Cứ có kế hoạch rồi viết – cảm hứng sẽ đến sau.
Lời khuyên đó là thuốc đặc trị cho sự trì hoãn.
Nhưng nếu bạn vẫn cảm thấy khó tin về tuyên bố này, thì hãy đọc tiếp.
Tôi sẽ nói về cách cảm hứng có thể tham gia vào quá trình sáng tạo.
Vì sao nó không phải là yếu tố bắt buộc. Nhưng có thể là yếu tố hấp dẫn. Như việc tô một màu son đẹp, hoặc nêm thêm chút tiêu vào món ăn.
Tôi làm việc trước tiên với chiến lược.
Chiến lược là định hướng dài hạn tôi đã chọn: Tôi muốn phát triển điều gì từ chuyên môn và cá tính của mình, tạo giá trị gì cho người khác, và thể hiện điều đó qua kế hoạch nội dung nào.
Kế hoạch là việc tôi có một lịch trình 3-6 tháng, mỗi giai đoạn cần đạt mục tiêu nào với những sản phẩm / hoạt động cốt lõi nào. Từ đó tôi có sẵn một danh sách các chủ đề để viết và thời khóa biểu làm việc rõ ràng mỗi tuần.
Cảm hứng (hoặc không có cảm hứng) giúp tôi chọn nhanh hơn danh sách ấy.
Ví dụ cụ thể,
- Chiến lược của tôi là cung cấp kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực content.
- Kế hoạch của tôi trong giai đoạn này là tuyển học viên cho Content Architect
- Cảm hứng của tôi là "không có gì để viết" (à, còn có đau vai trái, kẹo Kera, và một ý tưởng về nhóm thực hành phát triển bản thân lúc 6h sáng – viết có trả phí, mỗi ngày một chút để sống rõ hơn với mình.)
Và tôi đang viết cái mà bạn đang đọc.
Không phải vì nó là idea hay nhất, mà vì tôi có hứng (về sự không có hứng). Và nó phù hợp với chiến lược, kế hoạch nội dung tổng thể mà tôi đã xác định.
Tôi chọn chủ đề này bởi tôi biết, "không có hứng để viết" có thể là dấu chấm hết của mọi sáng tạo - và là một trong những chướng ngại tư duy mà tệp độc giả của tôi có.
Và, tôi thì có kinh nghiệm giải quyết vấn đề này. Bởi tôi là người làm nội dung chuyên nghiệp và tôi không được quyền nói "em mất hứng rồi hông làm nữa đâu" với khách hàng của mình.
Vậy, cảm hứng thực sự là gì?
Nó không phải là “tia chớp sáng tạo” từ các thi thần. Không phải là trạng thái phấn khích bất ngờ hay món quà bẩm sinh. Và chắc chắn không phải là thứ bạn cần ngồi chờ để bắt đầu làm việc.
Cảm hứng – với tôi – là một dạng năng lượng thời đại, khi một tín hiệu nào đó từ thế giới chạm vào phần nào đó trong tôi muốn được biểu đạt.
Cảm hứng là sự gặp nhau giữa điều ta đang sống – và điều ta muốn nói.
Tại sao không nên phụ thuộc vào cảm hứng?
Vì nó đến và đi theo cách riêng.
Nếu bạn chỉ làm việc khi có cảm hứng, bạn sẽ không thể duy trì một hệ thống nội dung ổn định, không thể xuất bản đều đặn, không thể dẫn dắt người khác.
Làm việc không phụ thuộc vào cảm hứng không có nghĩa là vô cảm. Nó nghĩa là: bạn có nội lực – một nền tảng đủ vững để không bị cảm xúc cuốn trôi.
Nhưng tại sao có cảm hứng thì nội dung lại thú vị hơn?
Vì đó là tín hiệu.
Khi bạn viết ra thứ đang gõ cửa trong đầu mình sáng nay, có thể bạn đang bắt được tín hiệu. Bạn viết ra, bạn hoà điệu, và bạn được hưởng ứng.
Nội dung viết từ cảm hứng thường mang theo:
- Nhịp điệu phù hợp với dòng chảy cảm xúc của hiện tại.
- Tính tươi mới – không lặp lại thứ đã cũ.
- Tính cá nhân – là câu chuyện của bạn, không ai viết thay được.
Và đó chính là điều thú vị của người làm content chuyên sâu:
Tìm được cái riêng của bản thân trong cái chung của nhiệm vụ.